Een Brockenspook ontstaat wanneer de schaduw van een waarnemer op mist of een wolkenwand valt. Doordat vaste aanknopingspunten voor de grootte ontbreken, kan de schaduw reusachtig lijken. Als de mist beweegt, lijkt de gestalte soms ook zelfstandig te veranderen.
De zon staat daarbij achter de waarnemer, terwijl het projectievlak zich ervoor bevindt. Rond het hoofd van de schaduw kan bovendien een glorie verschijnen: gekleurde ringen die ontstaan door de wisselwerking tussen licht en kleine waterdruppeltjes. De schaduwfiguur en de glorie kunnen samen voorkomen, maar zijn verschillende optische onderdelen. Het verschijnsel is bekend onder de naam van de Brocken, maar kan bij geschikte omstandigheden ook op andere bergen of vanuit een vliegtuig worden waargenomen.