Welke uitspraak beschrijft de arbeidskrachten bij de bouw en reparatie van de Chinese Muur het best?
Afhankelijk van de periode waren soldaten, burgerarbeiders en gevangenen betrokken. Grenstroepen bouwden en herstelden versterkingen, terwijl andere arbeidskrachten via uiteenlopende vormen van verplichting en organisatie werden ingezet. Eén model verklaart niet de hele lange bouwgeschiedenis. Het werk kon buitengewoon zwaar en gevaarlijk zijn. Tegelijk zijn precieze totale slachtofferaantallen en de volledige samenstelling van alle bouwploegen niet betrouwbaar te reconstrueren. Algemene verhalen over uitsluitend vrijwillige ambachtslieden, alleen soldaten of alleen gevangenen versimpelen de werkelijkheid dus onterecht. Ook legenden over rouwende familieleden vervangen geen historische bronnen. De onthullingsillustratie toont verschillende werkzaamheden en mensen in een vrij bedachte Ming-bouwscène. Uit hun kleding is de precieze juridische status van afzonderlijke personen niet af te leiden; dat onderscheid biedt de uitleg.


