Raiffeisens kredietverenigingen waren gebaseerd op gezamenlijke zelfhulp. Door zich te verenigen en verantwoordelijkheid te delen, moesten leden betrouwbaarder toegang krijgen tot krediet. Dat was vooral voor de plattelandsbevolking belangrijk.
De verenigingen groeiden uit ervaringen met economische nood en eerdere hulporganisaties. De in 1864 opgerichte kredietvereniging van Heddesdorf werd een invloedrijk voorbeeld. De blijvende oplossing mocht niet alleen afhangen van de vrijgevigheid van één geldschieter.
Zulke kredietcoöperaties verbonden economische organisatie met wederzijdse verantwoordelijkheid. Hun geschiedenis verschilt daarom zowel van zuivere liefdadigheid als van bankzaken die uitsluitend op grote handelshuizen waren gericht.