Voltaire’in Zadig anlatısında temel ayrılış ve dönüş noktası hangi antik kenttir?
Merkezî yer Babil’dir. Zadig, anlatının başında burada yaşar; kent ve sarayı, sonraki yaşamı ve olayların çözümü için de önemini korur. Bununla birlikte olaylar onu başka yerlere de götürür. Voltaire; adalet, bilgi, önyargı ve kaderi anlatmak için edebî olarak şekillendirilmiş bir antik Doğu kullanır. Metin bir gezi rehberi veya Babil’in gerçek tarihinin güvenilir bir yeniden inşası değildir. Bu ayrım görsel için de önemlidir: Görsel arkeolojik olarak doğrulanmış bir plan değil, Mezopotamya’yı çağrıştıran serbest bir edebî kent sahnesidir. Memfis, Persepolis ve Ninova, antik Yakın Doğu ya da Mısır’ın gerçek kentleridir ve aynı hayal dünyasında karıştırılabilecek makul seçeneklerdir. Ancak aranan temel mekân değillerdir. Soruda zaten adı geçen anlatı etiketlenebilir; aranan kent etiketlenemez.


