Wat is de werkelijke herkomst van de vaak aan Voltaire toegeschreven uitspraak over het tot de dood verdedigen van vrije meningsuiting?
De bekende formulering is van Evelyn Beatrice Hall. In The Friends of Voltaire uit 1906 vatte zij daarmee zijn houding samen tegenover de vervolging van een andere auteur. Direct daarna gaf zij aan dat het om zijn houding ging, niet om een aantoonbare letterlijke uitspraak. Geparafraseerd is de gedachte dat je ook bij inhoudelijke afwijzing het spreekrecht van de ander moet verdedigen. De brede verspreiding onder Voltaires naam maakt de zin niet tot een authentieke briefpassage of een aangetoond gesprek uit Candide. Juist bij citaten moeten de bron, de exacte woorden en een latere samenvatting worden onderscheiden. Die controle doet niets af aan het belang van vrije meningsuiting, maar corrigeert het auteurschap van de specifieke zin. De afbeelding bij het antwoord verbeeldt Hall vrij als een schrijfster rond 1906, en toont niet Voltaire die deze woorden zelf uitspreekt.


